Έκδοση της Τετάρτης 30 Ιουνίου 2004 | Αριθμός φύλλου 85

 Γράφει ο Διον. Κ. Παρούτσας

Ασφάλεια Ολυμπιακών Αγώνων

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι, χωρίς αμφιβολία, το μεγαλύτερο αθλητικό και πολιτιστικό γεγονός στην εποχή μας. Έχοντας ήδη συμπληρώσει ένα αιώνα ζωής στη σύγχρονη διαδρομή τους, αποτελούν μια γιγαντιαία διοργάνωση, με τεράστιες οργανωτικές και οικονομικές απαιτήσεις.

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες της Αθήνας διοργανώνονται σε μια χρονική περίοδο που χαρακτηρίζεται από την παγκοσμιοποίηση, την υψηλή τεχνολογία και την κυριαρχία της εικόνας και της πληροφορίας.

Ταυτόχρονα, οι προκλήσεις και οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι στο διεθνές περιβάλλον, σε συνδυασμό με την παρατηρούμενη στις μέρες μας έξαρση της διεθνούς τρομοκρατίας, έχουν αναγάγει τα θέματα ασφάλειας, σε παράγοντα βασικής προτεραιότητας της παγκόσμιας κοινότητας και πρωταρχικού ενδιαφέροντος για την παγκόσμια κοινή γνώμη. Σήμερα, ο ρόλος της Ασφάλειας στη διοργάνωση των Αγώνων αναδεικνύεται, περισσότερο από ποτέ, πρωταρχικός.

Η Ελλάδα είναι η μικρότερη xώρα, που ανέλαβε ποτέ, τη διοργάνωση σύγχρονης Ολυμπιάδας. Λόγω ακριβώς του μεγέθους, του διεθνούς ενδιαφέροντος και της μεγάλης συμμετοχής ανθρώπων από όλο τον κόσμο, απαιτείται η ενεργοποίηση ολόκληρης της κρατικής μηχανής και η συστράτευση όλων των Ελλήνων στην εθνική αυτή προσπάθεια.

Τα Σώματα Ασφαλείας και οι Ένοπλες Δυνάμεις θα διαθέσουν, σε αμιγώς Ολυμπιακά καθήκοντα, ένα μεγάλο μέρος του προσωπικού τους και παράλληλα, θέτοντας όλο το δυναμικό τους σε ετοιμότητα, θα συμβάλλουν στην εμπέδωση του απαραίτητου κλίματος τάξης και ασφαλείας σε ολόκληρη τη Χώρα.

Για τις Αρχές Ασφαλείας και το προσωπικό τους, αποτελεί θέμα πρώτης προτεραιότητας, η εξασφάλιση ενός ασφαλούς περιβάλλοντος που θα εγγυάται την απρόσκοπτη τέλεση των Αγώνων και τη φιλοξενία όλων των Ολυμπιακών παραγόντων και επισκεπτών.

Τα μέτρα ασφαλείας των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 σχεδιάζονται ώστε:

Να είναι αποτελεσματικά και να πλαισιώνουν αρμονικά τα Ολυμπιακά Ιδεώδη και το μοναδικό αθλητικό χαρακτήρα των Αγώνων, 

Να εμπεδώνουν το αίσθημα ασφάλειας στους αθλητές, θεατές και λοιπούς εμπλεκόμενους, 

Να μη διαταράσσουν, στο μετρό του δυνατού, τις καθημερινές λειτουργίες του πολίτη 

Να προβάλλουν την εικόνα ότι οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι πρωτίστως ένα αθλητικό γεγονός και όχι μια άσκηση ασφάλειας. 

Όλα αυτά όμως είναι η μία όψη του νομίσματος. Γιατί - σύμφωνα με την κινέζικη φιλοσοφία του ι-τσινγκ - υπάρχει πάντα και η άλλη όψη. Είναι αυτή της αυστηρότητας και της εντατικοποίησης των μέσων καταστολής που σίγουρα δεν θα διευκολύνουν τη ζωή μας τόσο κατά τη διάρκεια των αγώνων όσο και μετά από αυτούς. Επειδή το "μέτρο" ήταν ανέκαθεν μια ιδιαίτερα προβεβλημένη αξία στον ελληνικό χώρο, και επειδή ο σωστός πολίτης είναι ο ενημερωμένος πολίτης, θα άξιζε ίσως να ακουστεί και η άλλη άποψη, που σίγουρα θα έχει το δικό της μερίδιο στην αλήθεια. 

Όσοι ανησυχούν λοιπόν, θεωρούν ότι οι ολυμπιακοί αγώνες επιστρέφουν σε μια κοινωνία, όπου η oργουελική της εκδοχή αντιστρέφει την έννοια των λέξεων και δημιουργεί τέρατα. 

Ο πρωταθλητισμός βαπτίζεται αθλητισμός, η εμπορευματοποίηση και το κιτς αποκαλείται πολιτισμός, ο ανταγωνισμός ονομάζεται ευγενής άμιλλα, ο ατομικισμός αλληλεγγύη, η καταστολή ονομάζεται ειρήνη, ο εργασιακός μεσαίωνας ονομάζεται θυσία, οι πελατειακές σχέσεις εθελοντισμός, κλπ. 

Αυτές οι αλλοτριωμένες έννοιες, αποξενωμένες από την πραγματική τους σημασία, είναι πλέον οι νέες αξίες, τα νέα ιδεώδη των σύγχρονων ολυμπιακών αγώνων, στην υπηρεσία της σύγχρονης Μεγάλης Ιδέας.

Το πρόγραμμα της κοινοπραξίας που έχει αναλάβει την ασφαλή διεξαγωγή των αγώνων) περιλαμβάνει: 1600 κάμερες, κλείσιμο λιμανιών, συνεργασία με λιμενικό, ένοπλες δυνάμεις, ΕΥΠ, κόκκινες ζώνες, πρόσβαση στο κέντρο με κάρτα, λίστες υπόπτων οι οποίοι υφίστανται περιορισμό κινήσεων, απαγόρευση διαδηλώσεων, απαγόρευση απεργιών, εξακριβώσεις, εκκένωση φοιτητικών εστιών, παρακολουθήσεις, προληπτικές συλλήψεις.

Επισήμως το υπουργείο δημόσιας "τάξης και ασφάλειας" κάνει λόγο για 70.000 άτομα στα σώματα ασφαλείας. Μια διεθνής συνάντηση πρακτόρων, με εντατική αστυνόμευση κάθε συλλογικής δραστηριότητας ως δυνάμει ύποπτης να προκαλέσει αναταραχές. CIA, FBI, MOSSAD, MI6, ΝΑΤΟϊκές δυνάμεις, θα φροντίσουν για την ασφαλή διεξαγωγή των ολυμπιακών αγώνων, με ότι αυτό συνεπάγεται για την κατασταλτική δράση που όλοι οι παραπάνω θα αναλάβουν. Όλο το λεκανοπέδιο και οι υπόλοιπες ολυμπιακές πόλεις θα παρακολουθούνται και θα επιτηρούνται από ένα επιχειρησιακό κέντρο. Πρόκειται για μια κατάσταση καθολικής επιτήρησης και καταστολής πρωτόγνωρη για τα ελληνικά δεδομένα. 

Πολλοί πιστεύουν ότι όλα αυτά τα μέτρα δεν είναι έκτακτα, ούτε θα εξαφανιστούν με το τέλος των αγώνων. Με την ολυμπιάδα εγκαινιάζεται μια νέα εποχή για τους κατασταλτικούς μηχανισμούς ολυμπιακού χαρακτήρα. Αυτά τα μέτρα έρχονται για να μείνουν και να εφαρμόζονται οποτεδήποτε κριθεί σκόπιμο.

Όπως δήλωσε αξιωματούχος του Λιμενικού Σώματος, "τα μέτρα ασφάλειας ενόψει Ολυμπιακών Αγώνων θα παραμείνουν εξίσου σταθερά και μετά". Περίφραξη και καταπάτηση δημοσίων χώρων, 24ωρη ηλεκτρονική παρακολούθηση στους δρόμους και στις τηλεφωνικές συνομιλίες, κυνήγι και γκετοποίηση των ήδη εξαθλιωμένων μεταναστών.

Ασφαλώς, απαίτηση κάθε νομιμόφρονα πολίτη είναι η ασφάλεια. Ήδη οι Αθηναίοι αισθάνονται πολύ περισσότερο ασφαλείς καθώς αρχίζει η εφαρμογή των μέτρων και σε κάθε γωνιά του δρόμου υπάρχει κι ένας αστυνομικός. Λίγοι είναι εκείνοι που ενοχλούνται από κάποιον τυπικό έλεγχο της Αστυνομίας, ιδιαίτερα όταν οι ίδιοι δεν έχουν τίποτα να κρύψουν.

Εν τούτοις κάθε έννοια νομιμότητας που επιβάλλεται "άνωθεν" και δεν πηγάζει από την εσωτερική ανάγκη του ανθρώπου για ελευθερία και αρμονική συνύπαρξη με τους άλλους, ενέχει πάντα τον κίνδυνο να εκτροχιασθεί σε πρακτικές ολοκληρωτισμού - κι αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που πρέπει να έχουμε πάντα το νου μας.