Τετάρτη, 11 Δεκεμβρίου 2019

ev media-logo

Ένα πνευματικό μνημόσυνο στον σπουδαίο Στέφανο Γρανίτσα. Όσα έγιναν στο Πνευματικό Κέντρο Ρουμελιωτών στην Αθήνα

«Στέφανος Γρανίτσας: 100 χρόνια από το θάνατό του (1915-2015)» ήταν το θέμα της εκδήλωσης που έγινε την περασμένη Κυριακή, 13 Δεκεμβρίου, στο Πνευματικό Κέντρο Ρουμελιωτών, στην Αθήνα. Συνδιοργανωτές ήταν η Πανευρυτανική Ένωση, το Πνευματικό Κέντρο Ρουμελιωτών και η Αδελφότητα Γρανιτσιωτών «Ο Νεομάρτυρας Μιχαήλ».

granitsas-ekdilosi-athina1

Εξάλλου, παρόμοια εκδήλωση πραγματοποιήθηκε και στη Γρανίτσα, γενέτειρα του Στέφανου Γρανίτσα, τον περασμένο Αύγουστο (13/8), και στα πλαίσια της ανακήρυξης του 2015 ως «Έτους Στέφανου Γρανίτσα», από την Πανευρυτανική Ένωση.

Όσα έγιναν στην Αθήνα…

Η εκδήλωση ξεκίνησε με χαιρετισμό του Ευρυτάνα (εκ Καστανιάς Προυσού) Προέδρου του Πνευματικού Κέντρου Ρουμελιωτών και Πανεπιστημιακού Καθηγητή κ. Δημητρίου Κουτρούμπα. Ο λόγος στη συνέχεια δόθηκε στον κ. Χαρίλαο Γρανίτσα, Επιθεωρητή Εθνικής Τράπεζας Ελλάδας, συγγενή του Στεφ. Γρανίτσα, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα «Η εθνική και πολιτική προσφορά του Στέφανου Γρανίτσα».

Ακολούθησε η εισήγηση του Ομότιμου Καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών και Προέδρου του Π.Κ.Ρ. κ. Δημητρίου Κουτρούμπα με θέμα «Το ποιητικό έργο του Στέφανου Γρανίτσα». Ο κ. Κουτρούμπας κατά τη διάρκεια της εισήγησής του κάλεσε στο βήμα για απαγγελία δύο ποιημάτων του Γρανίτσα, τον Γρανιτσιώτη ηθοποιό κ. Τάκη Κωνσταντίνου.

Η τρίτη εισήγηση είχε ως θέμα «Το πεζογραφικό έργο του Στέφανου Γρανίτσα» και αναπτύχθηκε από τον φιλόλογο καθηγητή και Πρόεδρο της Πανευρυτανικής Ένωσης κ. Ηλία Λιάσκο, ο οποίος, αφού παρουσίασε με συνοπτικό αλλά εμπεριστατωμένο τρόπο το πεζογραφικό έργο του Γρανίτσα, κάλεσε στο βήμα τον κ. Μάρκο Γκιόλια, ο οποίος συνέγραψε το μοναδικό έργο «Τα άπαντα του Στέφανου Γρανίτσα», που εκδόθηκε το 1970 από τις εκδόσεις «Τυμφρηστός» του Κων/νου Λάγαρη. Ο κ. Γκιόλιας εντυπωσίασε τους ακροατές με τη μικρή αλλά μεστή περιεχομένου παρέμβασή του.

Σημειώνεται, τέλος, ότι ο κ. Γεώργιος Λάγαρης πρόσφερε ως δωρεά στην Πανευρυτανική Ένωση και στη μνήμη του πατέρα του μερικά αντίτυπα του παραπάνω μνημειώδους έργου, τα οποία θα σταλούν σε μεγάλες σχολικές μονάδες και στις βιβλιοθήκες του νομού Ευρυτανίας. Κατά τη διάρκεια της εισήγησής του ο κ. Λιάσκος κάλεσε τον ηθοποιό κ. Τάκη Κωνσταντίνου στο βήμα και διάβασε αριστοτεχνικά δυο υπέροχα κείμενα από «Τα άγρια και τα ήμερα του βουνού και του λόγγου». Η τελευταία εισήγηση με θέμα «Ο Στέφανος Γρανίτσας ως κιβωτός πολιτιστικών στοιχείων» αναπτύχθηκε με επιστημονικό αλλά κατανοητό τρόπο από την καθηγήτρια Λαογραφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών κα Άννα Παπαμιχαήλ-Κουτρούμπα.

Την όλη εκδήλωση συντόνισε ο κ. Κώστας Παπαδόπουλος, ο οποίος στο τέλος τόνισε πως το θέμα για τον Στέφανο Γρανίτσα δεν εξαντλήθηκε με τις 4 εισηγήσεις, όμως υποκλινόμαστε στο έργο του Μάρκου Γκιόλια, έργο με το οποίο ανταποκρίθηκε σε ένα αίτημα πλατύτερα εθνικό και πνευματικό για την αναστήλωση του Στέφανου Γρανίτσα, αλλά και σε μικρότερες έρευνες που έγιναν παλιότερα από τον Καθηγητή κ. Παναγιώτη Βλάχο για την εθνική προσφορά του Γρανίτσα αλλά και για το λαογραφικό έργο του. Η όλη εκδήλωση έκλεισε με σύντομο χαιρετισμό από τον Πρόεδρο της Αδελφότητας Γρανιτσιωτών κ. Γεώργιο Μουρτζιάπη.

granitsas-ekdilosi-athina2

Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο π. Πρωθυπουργός κ. Ιωάννης Γρίβας, ο Ευρυτάνας βουλευτής Αττικής κ. Αθανάσιος Μπούρας, ο Περιφερειακός Σύμβουλος Ευρυτανίας κ. Λάμπρος Τσιτσάνης, οι Αντιδήμαρχοι Αγράφων κ.κ. Θεόδ. Κατσιάδας και Θεόδ. Τσιάμης, οι Πανεπιστημιακοί καθηγητές κ.κ. Κλεομένης Κουτσούκης, Ηλίας Ντζιώρας, η κα Κέλλυ Μπουρδάρα, τ. Υπουργός και Βουλευτής, εκπρόσωποι της Ο.Ε.Σ., της Εταιρείας Ευρυτάνων Επιστημόνων, Πολιτιστικών Συλλόγων του νομού μας κ.α.

Μια πολυσχιδής προσωπικότητα

Δημοσιογράφος, συγγραφέας και πολιτικός, γνωστός για τη συλλογή των χρονογραφημάτων του «Τα άγρια και τα ήμερα του βουνού και του λόγγου», ο Στέφανος Γρανίτσας γεννήθηκε στη Γρανίτσα της Ευρυτανίας το 1880 και αν και καταγόμενος από φτωχή οικογένεια, σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και από νωρίς στράφηκε στη δημοσιογραφία, συνεργαζόμενος με τις εφημερίδες Αστραπή, Εστία, Πατρίς και Χρόνος ως αρχισυντάκτης. Το 1902 αποφοίτησε από τη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών Κερκύρας και ονομάσθηκε έφεδρος Ανθυπολοχαγός Πεζικού.

Το λογοτεχνικό του έργο περιλαμβάνει διηγήματα, χρονογραφήματα, λίγα ποιήματα και δύο θεατρικά. Περισσότερο ενδιαφέρον απ’ όλα παρουσιάζει μια σειρά χρονογραφημάτων που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα Χρόνος και εκδόθηκαν μετά τον πρόωρο θάνατό του με τον τίτλο «Τα άγρια και τα ήμερα του βουνού και του λόγγου». Το βιβλίο, με πρόλογο του συμπατριώτη του Ζαχαρία Παπαντωνίου (επίσης από τη Γρανίτσα), συνδυάζει τη γλαφυρότητα του ύφους, την περιγραφική αμεσότητα και τη συγκομιδή ιστορικών και λαογραφικών στοιχείων σχετικά με τα ζώα της περιοχής του.

granitsas-stefanos

Παράλληλα με τη δημοσιογραφία και τη λογοτεχνία, ο Γρανίτσας ασχολήθηκε με την πολιτική. Θαυμαστής του Ελευθερίου Βενιζέλου, εξελέγη βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας το 1911 και εξειδικεύτηκε σε θέματα αγροτικής πολιτικής. Σοσιαλιστικών τάσεων και υπέρμαχος των κοινωνικών μεταρρυθμίσεων, υπήρξε ο βασικός συντάκτης πολλών από τα αγροτικά νομοσχέδια που έφερε στη Βουλή ο Βενιζέλος. Φλογερός πατριώτης και επικεφαλής εθελοντικού σώματος πολέμησε στον Α' Βαλκανικό Πόλεμο, στο μέτωπο της Ηπείρου, όπως και ο ομότεχνός του Λορέντζος Μαβίλης, που έπεσε ηρωικά μαχόμενος.

Ο Στέφανος Γρανίτσας πέθανε σε κλινική της Αθήνας πριν από 99 χρόνια, στις 13 Σεπτεμβρίου 1915, σε ηλικία μόλις 35 ετών. Σε αίθουσα του Πολιτιστικού Κέντρου-Λαογραφικού Μουσείου στη Γρανίτσα εκτίθενται προσωπογραφίες και προσωπικά αντικείμενα του Στέφανου Γρανίτσα, ενώ η προτομή του δεσπόζει στην πλατεία του χωριού.