Δευτέρα, 19 Νοεμβρίου 2018

ev media-logo

ΒΙΒΛΙΟ, Μητροπολιτική Αίσθηση, του Georg Simmel (εκδ. Άγρα, 88 σελ.)

763

Στην παρούσα συλλογή περιλαμβάνονται δύο εμβληματικά δοκίμια του κορυφαίου στοχαστή του 20ου αιώνα, Georg Simmel. Το δοκίμιο "Οι μεγαλουπόλεις και η διαμόρφωση της συνείδησης" είναι ένα από τα διασημότερα του, προερχόμενο από μια διάλεξη που έδωσε το 1902 στο Ίδρυμα Gehe της Δρέσδης και προσφέρει μια συναρπαστική προσωπογραφία της σύγχρονης μητρόπολης. Για τον Simmel, η μετάβαση απ’ την επαρχιακή ζωή στην αστική μητρόπολη συνοδεύτηκε και από μια μετάλλαξη των αισθητηριακών εμπειριών και νοοτροπιών. Για πρώτη φορά θα φέρει στο προσκήνιο τον αντίκτυπο που έχει η μεγαλούπολη στην ψυχική και φυσική ζωή των κατοίκων της, προκαλώντας την όξυνση της λειτουργίας του νευρικού τους συστήματος καθώς και τα αισθήματα της αδιαφορίας, της επιφυλακτικότητας και της απάθειας ως άμυνας του οργανισμού που βομβαρδίζεται από αμέτρητα ερεθίσματα μέσα σε σχέσεις που διαμεσολαβούνται απ’ την κυριαρχία του χρήματος.

Η "Κοινωνιολογία των αισθήσεων" που κυκλοφορεί πέντε χρόνια αργότερα, αναλύει αφενός την κοινωνική λειτουργία των αισθήσεων -διακρίνοντας τους ρόλους της όρασης, της ακοής και της όσφρησης- και αφετέρου τις κοινωνικές συνέπειες των αισθήσεων αυτών. Αν τα εξετάσουμε μαζί, τα δύο δοκίμια συνιστούν μια αισθητηριακή ανάγνωση της πόλης, με την έννοια ότι η πόλη δεν γίνεται κατανοητή ως φυσικός χώρος ή κοινωνική δομή, αλλά εξετάζεται με βάση τους όρους σωματικών εμπειριών. Για τον Simmel, εξάλλου, το ενδιαφέρον της όλης υπόθεσης έγκειται όχι τόσο στη διερεύνηση των αιτιών της αλλαγής αυτής, όσο στην ανάλυση των συνεπειών που επέφερε στις αισθητηριακές λειτουργίες των κατοίκων της πόλης. Δύο δοκίμια όχι μόνο χρήσιμα αλλά και απαραίτητα για να κατανοήσουμε τον σύγχρονο τρόπο ζωής μέσα στις πόλεις.