Δευτέρα, 30 Μαρτίου 2020

ev media-logomenoume spiti-small


«Λεωλογίες». Το νέο άρθρο του Διονύση Παρούτσα

Οι εκλογές τελείωσαν –πρώτες και δεύτερες- οι μηχανισμοί των κομμάτων  επεξεργάζονται τα συμπεράσματα που εξήχθησαν,  και σύντομα θα δούμε αν το μήνυμα που έστειλε ο λαός το πήραν οι πολιτικοί.

ekloges-apotimisi-602

Αυτή η τελευταία φράση εντούτοις σήκωνε ανέκαθεν πολύ ρώτημα. Αλήθεια τι πράγμα ακριβώς είναι αυτός ο λαός; Έχει μια συγκεκριμένη άποψη, μπορεί κάποιος να τον ρωτήσει "ποιο μήνυμα θέλεις να στείλεις" και αυτός να εκπέμψει μια ξεκάθαρη απάντηση; Από μια πρώτη ματιά θα έλεγε κανείς πως το να πάρεις τη γνώμη πεντέμισι εκατομμυρίων ανθρώπων, είναι ανέφικτο, καθώς καθένας από αυτούς έχει μια ιδιαίτερη προσωπικότητα, διαφορετικές εμπειρίες, ξεχωριστές δυνατότητες.

Για παράδειγμα η γιαγιά που είχε στο ντουλάπι της ένα εκατομμύριο ευρώ (και της τα έκλεψαν οι τραπεζικοί) με τη γιαγιά που έχει στο ντουλάπι της 150 ευρώ υπόλοιπο της σύνταξης, δεν μπορεί να δώσουν την ίδια απάντηση – αν πάνε να ψηφίσουν.

Το ίδιο και ο άνεργος εργάτης στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης, που περιμένει πως και πώς να του κάτσει κάποιο μεροκάματο με τον νεαρό φοιτητή που παρεπιδημεί στα στενά των Εξαρχείων, όχι από άποψη αλλά από συνήθεια.

Πώς λοιπόν να εξάγει κανείς ένα συνδυαστικό συμπέρασμα για το πώς θέλουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι να κυβερνηθεί η χώρα, ή (ακόμα χειρότερα) για το πώς θα πρέπει να αντιδράσει ο υπουργός Οικονομικών απέναντι στις πιέσεις του οποιοδήποτε οικονομικού εντεταλμένου της Τρόικας, σε μια συζήτηση που γίνεται σε κάποιο γραφείο, στον πέμπτο όροφο ενός κτιρίου, ντυμένου με γυψοσανίδα και μοκέτα και με ένα δίσκο πτι φουρ και εμφιαλωμένα νερά μπροστά τους;

Κι όμως… Κοιτάζοντας τα στατιστικά των αποτελεσμάτων της περασμένης εβδομάδας στα χωριά της Ευρυτανίας, ο καθένας θα έμενε έκπληκτος με την ρυθμικά επαναλαμβανόμενη  αντιστοιχία με το πανελλήνιο σύνολο. Σε χωριά όπου ψήφιζαν μόνο 50 άνθρωποι, ο ΣΥΡΙΖΑ ερχόταν πρώτος, η ΝΔ δεύτερη, η Χρυσή Αυγή τρίτη και μάλιστα με ποσοστά σχεδόν όμοια με αυτά που έβγαζαν εκλογικά κέντρα στην Αθήνα, στη Λάρισα, στη Νάουσα, ή στο Ηράκλειο!

Λες κι ένα μαγικό χέρι κινούσε τα χέρια των ψηφοφόρων να διαλέξουν ακριβώς τα ίδια κόμματα με έναν συμπολίτη τους σε χωριά και πόλεις χιλιόμετρα μακριά, σε διαφορετικές συνθήκες, αλλού με θέα τη θάλασσα και αλλού με θέα τα βουνά ή τον κάμπο.

Κατά συνέπεια, και αφού η κατανομή της δύναμης των κομμάτων δεν διαφέρει από εκλογικό σε εκλογικό κέντρο παρά ελάχιστα, θα μπορούσαμε κάλλιστα να υποθέσουμε ότι ο λαός όντως ψηφίζει σαν ένα άτομο, και εκδηλώνει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Τα χαρακτηριστικά αυτά βέβαια αλλάζουν από εποχή σε εποχή και συντονίζονται με τα προτάγματα των καιρών, δεν παύουν όμως να είναι ενιαία.

Συνεπώς, η μελέτη των αποτελεσμάτων σε συνδυασμό με τη μελέτη των προτάσεων των κομμάτων, θα μπορούσε να δώσει έναν ασφαλή οδικό χάρτη πάνω στον οποίο θα κινηθούν όσοι ευελπιστούν να καθορίσουν τις ζωές των ψηφοφόρων τους.

Το μόνο δύσκολο στην περίπτωση αυτή είναι η ερμηνεία των ψυχολογικών παραγόντων που ωθούν το εκλογικό σώμα να προτιμήσει μια συγκεκριμένη πρόταση, καθώς δεν είναι πάντα αυτό που εκφράζουν οι ρήτορες στα βήματα που κινητοποιεί τον ψηφοφόρο. Αντίθετα, μπορεί να είναι η αιτία που θα στραφεί στον αντίπαλο.

Ακριβώς αυτή η περίπτωση ισχύει στα ψηλά ποσοστά της Χρυσής Αυγής. Κανείς εχέφρων άνθρωπος –παρά ίσως ελάχιστοι – δεν θα δεχόταν να πάρει μια μαύρη κουκούλα και να πει: "Αυτός ο γείτονάς μου είναι Αλβανός, πιάστε τον, δείρτε τον και αυτόν και τα παιδιά του και πετάξτε τον στη θάλασσα". Πολλοί εχέφρονες όμως θα μπορούσαν να πουν "οι μετανάστες με ενοχλούν, αν δεν ήταν αυτοί θα είχα δουλειά, μην αφήνετε τα καράβια τους να μπαίνουν στη χώρα μας". Επίσης πολλοί εχέφρονες θα μπορούσαν να πουν: "Βαρέθηκα να βλέπω τον Βενιζέλο και τον Σαμαρά να λένε πως κάνουν ό,τι μπορούν για να σώσουν τη χώρα, αλλά να μην τα καταφέρνουν".

Ξέρουν ότι η ψήφος τους μπορεί να εξελιχθεί σε καταστροφή, αλλά η καταστροφή που βιώνουν οι ίδιοι είναι ήδη μπροστά τους, καθημερινή και αφόρητη.

Συνεπώς αν οι πολιτικοί μας θέλουν να έχουν μια συνολική άποψη για το πώς θα ήταν ο ελληνικός λαός, αν ήταν ένας άνθρωπος δεν έχουν παρά να φανταστούν έναν πολύ θυμωμένο (αλλά όχι ακόμα εξαγριωμένο) φτωχό πολίτη, που θέλει (και φοβάται) να μην πάνε χειρότερα τα πράγματα, αλλά κατά βάθος παραμένει δημοκράτης και αλτρουϊστής ενώ ξέρει ότι οι πλούσιοι δεν αντιμετωπίζουν ιδιαίτερο πρόβλημα και αυτό το βιώνει ως αδικία.

Αυτά τα χαρακτηριστικά είχε ο λαός μας την περασμένη Κυριακή. Ανάλογα με το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα, μπορεί να θυμώσει ακόμα περισσότερο, μπορεί να ηρεμήσει, μπορεί να γίνει ακόμη πιο "αριστερός". Ε, αυτόν τον άνθρωπο υπάρχουν τρόποι να τον αντιμετωπίσει κανείς.

Το μόνο κακό όμως με αυτή την απλούστευση είναι ότι ο λαός ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ένας άνρθωπος. Είναι πολλοί. Είναι διαφορετικοί και αντιδρούν διαφορετικά ο καθένας. Κι όταν οι ζυγαριές αρχίζουν να γέρνουν επικίνδυνα προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση, τότε συνήθως δεν υπάρχει αντίβαρο να αποκαταστήσει τις ισορροπίες.