Τετάρτη, 22 Μαΐου 2019

ev media-logo

Οι Άνθρωποι του Σμάιλι - Τζον Λε Καρέ

Καστανιώτης 430  σελ.

biblio513

Δυο ασύνδετα, εκ πρώτης όψεως, περιστατικά κινητοποιούν τις μυστικές υπηρεσίες της Μ. Βρετανίας καθώς πλησιάζει η ώρα της τελικής σύγκρουσης με την κατασκοπεία της ΕΣΣΔ και τον διαβόητο αρχηγό της, τον Κάρλα. Ο παροπλισμένος Τζορτζ Σμάιλι επανέρχεται στη δράση ερευνώντας τον φόνο ενός απ’ τους σημαντικότερους ηγέτες των Ρώσων προσφύγων με τον οποίο συνεργαζόταν για χρόνια στην συλλογή πληροφοριών για τις κινήσεις των αντιπάλων.

Σε μια αγωνιώδη και περίπλοκη μάχη που εκτυλίσσεται ανά την Ευρώπη (Παρίσι, Αμβούργο, Λονδίνο, Βέρνη, Βερολίνο) οι πολεμιστές θ’ ακονίσουν τα όπλα τους, θα ανοίξουν τα χαρτιά τους και θα συγκρουστούν μέχρι τελικής πτώσεως συνειδητοποιώντας, νικητές και ηττημένοι, το μάταιο του αγώνα, το «αδειανό πουκάμισο», την ανυπαρξία μιας αέναης Ελένης.

Το μυθιστόρημα που κλείνει αριστουργηματικά την περίφημη τριλογία του Κάρλα, με ήρωα τον παχουλό, διοπτροφόρο, καλλιεργημένο και εσωστρεφή Τζορτζ Σμάιλι, είναι ένα συγκλονιστικό υπαρξιακό έργο, μια πικρή και θλιμμένη ελεγεία της διάψευσης, την ίδια στιγμή που αποκαλύπτει με τον πιο ωμό τρόπο τον πολιτικό κυνισμό και την κατασκευασμένη, ψυχροπολεμική ένταση ανάμεσα στον δυτικό κόσμο και την ΕΣΣΔ:

Ένα αμοραλιστικό και κυνικό παιχνίδι ισορροπιών, το οποίο συνεχίζεται αλέθοντας ανθρώπους, ιδέες και οράματα, καλλιεργώντας τον τρόμο και την ανασφάλεια, δαιμονοποιώντας τον αόρατο εχθρό προκειμένου να εξασφαλίζει την κοινωνική συνοχή των αντιμαχόμενων κρατών.

Η πρόζα του Καρέ, αιχμηρή, ποιητική και σατιρική, σταδιακά μεταμορφώνεται σε μια μελαγχολική επικράτεια γκρίζων εικόνων και συνταρακτικών σκηνών (μερικές απ’ αυτές είναι πλέον εμβληματικές) για να ξεσπάσει σ’ έναν αξέχαστο, ποιητικό επίλογο που ανακεφαλαιώνει την αρχική πρόθεση του Καρέ. Τέλος, η μοναχική και δυσερμήνευτη φιγούρα του Σμάιλι, εδώ ολοκληρώνεται στην εντέλεια, επιβεβαιώνοντας την άποψη όλων εκείνων που ισχυρίζονται ότι αποτελεί έναν απ’ τους μεγαλύτερους και συναρπαστικότερους λογοτεχνικούς ήρωες του 20ου αιώνα.