Τετάρτη, 20 Μαρτίου 2019

ev media-logo

Νάδα - Ζαν-Πατρίκ Μανσέτ

Ελληνικά Γράμματα 244 σελ.

biblio514

Το Νάδα του Ζαν Πατρίκ Μανσέτ, διάσημο επίσης από την κινηματογραφική του μεταφορά δια χειρός Κλοντ Σαμπρόλ, είναι ένα σκληρό, βίαιο και πολιτικό έργο που περιγράφει την οργάνωση της απαγωγής του Αμερικανού πρεσβευτή στο Παρίσι από μια ομάδα αναρχικών. Η ατμόσφαιρά του θυμίζει έντονα την Κατάσταση Πολιορκίας του Γαβρά, ενώ σαφείς είναι και οι αναφορές σ’ ένα γεγονός που συγκλόνισε την Ευρώπη: την τραγική κατάληξη του Άλντο Μόρο που ήταν όμηρος των Ερυθρών Ταξιαρχιών στην Ιταλία.

Το συγγραφικό στιλ του Μανσέτ αγγίζει εδώ τον λογοτεχνικό μινιμαλισμό και ο σχεδιασμός της αφήγησης παραπέμπει σε μια κινηματογραφική αισθητική: κάθε σεκάνς, απ’ τις μαζώξεις των αναρχικών και την απαγωγή του πρεσβευτή μέχρι την αιματηρή σύγκρουση με το αστυνομικό κράτος, μοντάρεται με κινηματογραφική ακρίβεια, επιτείνοντας την αγωνία και αναδεικνύοντας τη δράση η οποία αποστερείται τα δραματουργικά και συναισθηματικά στολίδια.  Πίσω, όμως, απ’ την επιφάνεια ενός αρχετυπικού noir μυθιστορήματος διακρίνεται η πολιτική στάση του Μανσέτ και ο κριτικός στοχασμός του (σαφώς επηρεασμένος απ’ τους Γάλλους Καταστασιακούς και την θεωρία τους για την κοινωνία του θεάματος) στα φαινόμενα της βίας και της τρομοκρατίας.

Για τον συγγραφέα, το αυταρχικό, αστυνομικό κράτος καταστολής μαζί με την ακροαριστερή αντίληψη περί μεμονωμένης αντίστασης μέσα από θεαματικές, «τρομοκρατικές» πράξεις είναι κρίκοι στην ίδια αλυσίδα που ενδυναμώνει και εδραιώνει την κυριαρχία του εξουσιαστικού συστήματος.

Ενός συστήματος που αντιμετωπίζει την τρομοκρατία με θεαματικό τρόπο, σαν ιδεολογικό εμπόρευμα που καταναλώνεται με ενθουσιασμό και μανία, παγιδεύοντας όσους θέλουν να το ανατρέψουν, την ίδια στιγμή που εξυψώνει την αναγκαιότητα της καταστολής και της κρατικής βίας. Ένα επίκαιρο και ανεκτίμητο εργαλείο για προβληματισμό και συζήτηση…