Πέμπτη, 12 Δεκεμβρίου 2019

ev media-logo

Σχεδιάζοντας τον περιβάλλοντα χώρο μιας αγροτουριστικής επιχείρησης.

Στις μέρες μας, ο αγροτικός τουρισμός ως μια μορφή του εναλλακτικού τουρισμού, αποτελεί την δυνατότητα σύνδεσης της αγροτικής με την τουριστική δραστηριότητα, μια ελπιδοφόρο διέξοδο του αστού για ενασχόληση με την ύπαιθρο αλλά και μια λύση ανάπτυξης της υπαίθρου και τόνωσης του εισοδήματος των αγροτών.

gkoltsiou2

Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) (1994) επιχειρώντας να προσδιορίσει τις βασικές συνιστώσες του αγροτικού τουρισμού αναφέρεται: στη χωροθέτηση των δραστηριοτήτων σε αγροτικές περιοχές, στη λειτουργία των επιχειρήσεων οι οποίες στηρίζονται στην αγροτική πραγματικότητα και οικονομία, στο μέγεθος αυτών το οποίο θα πρέπει να εναρμονίζεται με το αγροτικό περιβάλλον, στην αυθεντικότητα της εμπειρίας για τους επισκέπτες, στα οφέλη για την τοπική κοινωνία και την αειφορική ανάπτυξη, λαμβάνοντας υπόψη τη διατήρηση των χαρακτηριστικών της περιοχής και τη μη μετατροπή της, μέσω του τουρισμού, σε βιομηχανική. Στη διεθνή βιβλιογραφία έχουν επικρατήσει διάφοροι όροι που συνδέουν τις παραπάνω έννοιες, όπως Αγροτικός Τουρισμός (Rural Tourism), Αγροτοτουρισμός (Agrotourism), Αγροτουρισμός (Agritourism), Τουρισμός στο αγρόκτημα (Farm tourism), Πράσινος τουρισμός (Green tourism), που στην πραγματικότητα αντιστοιχούν σε διαφορετικές και σύνθετες συνθήκες.

Από τις πιο συνηθισμένες έννοιες αυτή του αγροτουρισμού αναφέρεται στις τουριστικές δραστηριότητες που αναπτύσσονται από άτομα που έχουν ως κύριο επάγγελμα τη γεωργία, με σκοπό τη δημιουργία συμπληρωματικής απασχόλησης για τα μέλη της οικογένειας, την ενίσχυση του γεωργικού εισοδήματος, την προώθηση των παραδοσιακών γεωργικών προϊόντων που παράγονται στην εκμετάλλευσή τους ή και άλλων παραδοσιακών παρασκευασμάτων. Οι δραστηριότητες του αγροτουρισμού επεκτείνονται σε: α) αγροκτήματα, όπου ο επισκέπτης μοιράζεται φαγητό και διαμονή με τους ιδιοκτήτες- στο ίδιο ή σε ξεχωριστό οίκημα ή σε μορφή κατασκήνωσης-, β) πανσιόν μέσα στο αγρόκτημα, γ) συνεταιρισμούς προβολής τοπικών προϊόντων και δ) οικισμούς που χτίζονται με παραδοσιακά υλικά, ώστε να δίνουν την εικόνα ενός “παραδοσιακού” χωριού. {div float:right}{module Google (Τετράγωνο 300χ250 κειμενο)}{/div}

gkoltsiou1

Στα πλαίσια ενός επιχειρηματικού σχεδίου ανάπτυξης και δημιουργίας μιας αγροτουριστικής επιχείρησης ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο σχεδιασμός του κτήματος αλλά και του άμεσου περιβάλλοντος χώρου της κατοικίας, προκειμένου ο χώρος να είναι ελκυστικός για τους τουρίστες αλλά και λειτουργικός για τις δραστηριότητες που θα λαμβάνουν χώρα. Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση ενός χώρου παίζει ο άνθρωπος, είτε από την πλευρά της τοπικής κοινωνίας (π.χ. αγρότες) είτε από την πλευρά των μελετητών (π.χ γεωπόνος, αρχιτέκτονας τοπίου, κ.λπ.). Ειδικότερα, για να μπορέσει η τοπική κοινωνία και κυρίως οι ενδιαφερόμενοι να αναλάβουν την υλοποίηση αγροτουριστικών δραστηριοτήτων, θα πρέπει να είναι σε θέση να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις των τουριστών, οι οποίοι γνωρίζουν ακριβώς τι θέλουν και έχουν τα μέσα να επιλέξουν αυτό που επιθυμούν. Με άλλα λόγια, θα πρέπει οι αγρότες-επιχειρηματίες, υπερβαίνοντας το ρόλο του παραγωγού που έχουν, να αναλάβουν και ένα δεύτερο ρόλο, σύμφωνα με τον οποίο θα προσφέρουν υπηρεσίες και προϊόντα υψηλής ποιότητας στους τουρίστες και παράλληλα να τους πείσουν ότι τους προσφέρουν κάτι εξειδικευμένο που δεν μπορεί να προσφερθεί από άλλους. Για το λόγο αυτό, η προώθηση του αγροτουρισμού στις περιοχές αυτές στηρίζεται κυρίως στην αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού, ικανού να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του αγροτουρισμού και να αναλάβει την υλοποίηση αγροτουριστικών πρωτοβουλιών.

gkoltsiou3

Από την πλευρά των ειδικών, ο αρχιτέκτονας τοπίου παίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση και στον σχεδιασμό ενός αγροτουριστικού χώρου, οργανώνοντας τις διάφορες χρήσεις, αποβλέποντας σε ένα ιδιαίτερα αισθητικό αποτέλεσμα, και εξυπηρετώντας τις ποικίλες ανθρώπινες ανάγκες και στόχους. Ο ρόλος του είναι να βοηθήσει τον παραγωγό-επιχειρηματία να προσδιορίσει την πιθανή αγορά και τους πιθανούς επισκέπτες και να σχεδιάσει έναν χώρο με προδιαγραφές έτσι ώστε να είναι σε θέση να καλύψει τις ανάγκες τους. Για το λόγο αυτό ο σχεδιασμός του χώρου μιας αγροτουριστικής επιχείρησης πρέπει να λαμβάνει σοβαρά υπόψη τον τόπο προέλευσης των τουριστών, τις δραστηριότητες στις οποίες επιθυμούν να συμμετάσχουν, την ηλικία, το μορφωτικό τους επίπεδο και τα ενδιαφέροντα τους.

Μερικές από τις βασικές παραμέτρους διαχείρισης και σχεδιασμού μιας επιτυχημένης αγροτoυριστικής επιχείρησης είναι:

Η εξυπηρέτηση. Η επάρκεια προσωπικού αλλά και οι διευκολύνσεις, όπως χώροι στάθμευσης, σήμανση των χώρων και δίκτυο μεταφοράς είναι απαραίτητα στοιχεία μιας αγροτουριστικής μονάδας.

Η ασφάλεια. Όλες οι προτεινόμενες δραστηριότητες πρέπει να είναι σύμφωνες με τα πρότυπα ασφάλειας. Επίσης όλοι οι χώροι πρέπει να είναι προσβάσιμοι σε άτομα περιορισμένων δυνατοτήτων.

H αυθεντικότητα. Είναι πολύ σημαντική η ανάδειξη και προβολή στοιχείων και προϊόντων που είναι χαρακτηριστικά της περιοχής.

Η εκπαιδευτική διαδικασία. Συχνά οι επιχειρήσεις μπορούν να προσφέρουν εμπειρίες άμεσα συνδεδεμένες με την αγροτική παραγωγή, ικανοποιητικές για όλες τις ηλικίες. Η επιχείρηση πρέπει να είναι σε θέση να παρέχει στους επισκέπτες την εκπαιδευτική εμπειρία και όχι μόνο την καθαρά εμπορική.

Κατά τη διάρκεια του σχεδιασμού λαμβάνονται σοβαρά υπόψη η αισθητική ανάδειξη του χώρου, η παραγωγική διαδικασία και οι δραστηριότητες αναψυχής που θα προταθούν. Στο πλαίσιο αυτό οργανώνεται ο χώρος μιας αγροτουριστικής μονάδας, έτσι ώστε να αποτελέσει έναν ελκυστικό τόπο διαμονής για τους επισκέπτες προσφέροντας τους συγχρόνως τη δυνατότητα να συμμετάσχουν σε μια ποικιλία δραστηριοτήτων. Ας μην ξεχνάμε πως συχνά ένα καλά οργανωμένο και αισθητικά ευχάριστο κτήμα αποτελεί εργαλείο διαφήμισης για την επιχείρηση. Για το λόγο αυτό είναι πολύ σημαντικός και απαραίτητος ένας χώρος υποδοχής όπου συγχρόνως θα αποπνέει και μια αίσθηση ηρεμίας. Παράλληλα η προσβασιμότητα αλλά και η σύνδεση του περιβάλλοντος χώρου της κατοικίας με τα παραγωγικά τμήματα του κτήματος είναι εξίσου σημαντική για τον επιτυχή σχεδιασμό του. Όλα τα ανωτέρω επιτυγχάνονται με την σωστή επιλογή και οργάνωση των υλικών και κυρίως των φυτών για την δημιουργία χώρων ελκυστικών και λειτουργικών.

gkoltsiou4

Είναι πολύ σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε πως το προϊόν που προσφέρει μια αγροτουριστική επιχείρηση είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το τοπίο που περιβάλλει μια φάρμα. Ο σχεδιασμός του τοπίου θα πρέπει να γίνεται έτσι ώστε να παρέχεται εύκολη πρόσβαση στις συγκεκριμένες χρήσεις και υποδομές χωρίς παράλληλα να διαταράσσεται ο ρυθμός ζωής των ιδιοκτητών-παραγωγών της επιχείρησης. Έτσι, η αξιολόγηση παραγόντων όπως, οι υφιστάμενες χρήσεις γης, τα χαρακτηριστικά του τοπίου, η απόσταση της επιχείρησης από το κοντινότερο χωριό ή αστικό κέντρο, οι τύποι των κτιρίων αλλά και το κεφάλαιο του ανθρώπινου δυναμικού, είναι σημαντικοί για τον σχεδιασμό. Κατά την διαδικασία αυτή η συγκέντρωση στοιχείων σχετικά με την ιστορία και το φυσικό περιβάλλον της περιοχής μελέτης, είναι απαραίτητη. Ενώ, εξίσου σημαντικές είναι και οι απόψεις, επιθυμίες των ιδιοκτητών και των περιηγητών, έτσι ώστε να καταγραφούν οι προτιμήσεις τους σχετικά με την αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου τους σε μια αγροτουριστική μονάδα. Κατά την διαδικασία οργάνωσης του χώρου, λαμβάνονται σοβαρά υπόψη ο συνδυασμός των φυτικών ειδών, η αρμονική σύνδεση των διαφόρων χώρων που εξυπηρετούν ξεχωριστές λειτουργίες, η τοποθέτηση διαφόρων δομικών στοιχείων (πηγές νερού, τοιχία, καθιστικά, κ.λπ.), η εξοικονόμηση ενέργειας και η πρόταση οικονομικών λύσεων.

Εν κατακλείδι, οι προτάσεις μας πρέπει να στοχεύουν στην ποιότητα, στην άνεση αλλά και στο σεβασμό στο περιβάλλον, κατανοώντας πως οι τουρίστες αποζητούν περιοχές για να ηρεμήσουν, να έρθουν πιο κοντά με την φύση και να γνωρίσουν έναν διαφορετικό τρόπο διαβίωσης. Η συνεισφορά του αρχιτέκτονα τοπίου είναι καθοριστικής σημασίας για το σχεδιασμό, την ανάδειξη και την προστασία του μικροτοπίου μιας αγροτουρισττκής επιχείρησης, έτσι ώστε να τηρηθούν εκείνες οι προδιαγραφές ποιότητας που θα κατευθύνουν τον αγροτικό τουρισμό με ασφάλεια σε προβλέψιμους στόχους, αλλά θα δημιουργήσουν χώρους ελκυστικούς και δημοφιλείς.

Kατερίνα Γκόλτσιου                                                   Εύα Παπαδημήτριου

Γεωπόνος, Αρχιτέκτων Τοπίου (Μ.L.A., Ph.D.)                  Γεωπόνος, Αρχιτέκτων Τοπίου (Μ.L.A.)

Πηγή:http://www.agrodesign.gr