Δευτέρα, 14 Οκτωβρίου 2019

ev media-logo

Τιμή στην Εθνική Αντίσταση. Η επέτειος της Μάχης του Γοργοποτάμου ως ημέρα εορτασμού, την Κυριακή (24/11). Αναδρομή στα ιστορικά γεγονότα

Αποτέλεσε την κορυφαία αντιστασιακή πράξη κατά τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής, προκάλεσε τον θαυμασμό ολόκληρης της κατεχόμενης Ευρώπης και έδωσε κουράγιο στον δοκιμαζόμενο ελληνικό λαό. Ο λόγος για την ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου, στις 25 Νοεμβρίου του 1942, επέτειος που έχει καθιερωθεί από την ελληνική πολιτεία ως ημέρα εορτασμού της Εθνικής Αντίστασης, ένας ελάχιστος φόρος τιμής σε όλους εκείνους που αγωνίστηκαν, βασανίστηκαν και έπεσαν ηρωικά υπέρ πατρίδος.

gorgopotamos-anatinaxi1

 Η μάχη του Γοργοποτάμου «…είναι σταθμός στην αντιστασιακή δράση στην Ελλάδα και αποτελεί- χάρη στον ενωτικό της χαρακτήρα- φωτεινό παράδειγμα για τις επερχόμενες γενιές», τονίζει στη σχετική ανακοίνωσή της η Π.Ε. Ευρυτανίας.

 Την Κυριακή ο εορτασμός

Ο φετινός εορτασμός της Εθνικής Αντίστασης θα γίνει την Κυριακή 24 Νοεμβρίου 2013, και θα περιλαμβάνει γενικό σημαιοστολισμό από τις 8.00 το πρωί μέχρι τη δύση του ηλίου, φωταγώγηση όλων των καταστημάτων του δημοσίου, ΟΤΑ, ΝΠΔΔ και τραπεζών από τη δύση του ηλίου μέχρι τις πρωινές ώρες της επομένης της εορτής, καθώς και την τέλεση δοξολογίας-επιμνημόσυνης δέησης, έπειτα από το πέρας της Θείας Λειτουργίας, στον Μητροπολιτικό Ναό της Αγίας Τριάδας από τον Ιερό κλήρο της πόλης, προεξάρχοντος του Μητροπολίτη Καρπενησίου κ.κ. Νικολάου.

Στη Βίνιανη η απόφαση

Στα τέλη Σεπτεμβρίου του 1942 απογειώθηκαν από το αγγλοκρατούμενο Κάιρο τρία (3) αεροπλάνα, με επιβάτες 12 Άγγλους σαμποτέρ. Οι δύο από τις τρεις ομάδες έπεσαν στην περιοχή της Γκιώνας ενώ η τρίτη έπεσε στην περιοχή του Καρπενησίου (στην Ποταμιά) σε επόμενη επιχείρηση, περίπου ένα μήνα αργότερα.

Αντικειμενικός σκοπός της επιχείρησης με την κωδική ονομασία «HARLING» ήταν η συνεργασία με Έλληνες αντάρτες για την ανατίναξη μιας εκ των σιδηροδρομικών γεφυρών Γοργοποτάμου, Ασωπού, Παπαδιάς, έτσι ώστε να καθυστερήσει ο ανεφοδιασμός των γερμανικών στρατευμάτων του Ρόμελ που προήλαυνε στη Αφρική.

Η γέφυρα του Γοργοποτάμου επιλέχτηκε ως ο ιδανικός στόχος. Οι Άγγλοι, όμως, με επικεφαλής τους έμπειρους στρατιωτικούς Έντι Μάγιερς και Κρις Γουντχάουζ, έπρεπε να εξασφαλίσουν την υποστήριξη των αντάρτικων ομάδων του ΕΛ.ΑΣ και του ΕΔΕΣ.

Στις 12 του Νοέμβρη του 1942, ένα τμήμα 60 ανδρών του Ζέρβα και ο Άγγλος ταγματάρχης Γουντχάουζ ξεκίνησαν από το χωριό Αργύρι της Ευρυτανίας για την Γκιώνα. Την επομένη, ο αρχηγός του ΕΔΕΣ έστειλε το παρακάτω γράμμα στον Αρη Βελουχιώτη: «Κύριε ταγματάρχα, αύριον το πρωί θα σας περιμένω εις τη Βίνιανην. Είναι ανάγκη επιτακτική και κατεπείγουσα να σας συναντήσω. Με συνοδεύει σύμμαχος ταγματάρχης και πρέπει οι δυο μας να συνεννοηθώμεν μαζί του επί ενός ζητήματος εθνικώς σπουδαιοτάτου. Με συναδελφικούς χαιρετισμούς, Στρατηγός Ναπ. Ζέρβας».

Ο Άρης που βρισκόταν στη Φραγκίστα απάντησε αμέσως: «Στρατηγέ μου. Αύριον λίαν πρωί θα ευρίσκομαι εις Βίνιανην. Μετά σεβασμού, Άρης Βελουχιώτης, Ταγματάρχης Πυροβολικού».

Το μεσημέρι της 13ης Νοεμβρίου, στο ιστορικό χωριό της Βίνιανης, στο σπίτι του Δημήτρη Καραγιώργου για την ακρίβεια, έγινε η συνάντηση ανάμεσα σε Βελουχιώτη, Ζέρβα και Γουντχάουζ. Εκεί αποφασίστηκε η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοπόταμου.

Η γέφυρα του Γοργοποτάμου φυλασσόταν από 100 Ιταλούς και 5 Γερμανούς στρατιώτες. Η φρουρά διέθετε βαριά πολυβόλα και οπλοπολυβόλα και η εξουδετέρωσή της απαιτούσε κεραυνοβόλα ενέργεια. Στην επιχείρηση αποφασίστηκε να λάβουν μέρος 150 άνδρες (86 του ΕΛΑΣ, 52 του ΕΔΕΣ και οι 12 κομάντος).

Το σχέδιο προέβλεπε την εξουδετέρωση ή την παρενόχληση της φρουράς από τους αντάρτες, την ώρα που οι κομάντος θα τοποθετούσαν τα εκρηκτικά για την ανατίναξη της γέφυρας.

Στις 11:07 το βράδυ της 25ης Νοεμβρίου εκδηλώθηκε η επίθεση εναντίον της φρουράς και στα δύο άκρα της γέφυρας. Όλα κυλούσαν σύμφωνα με το σχέδιο και στη 1:30 το πρωί της 26ης Νοεμβρίου ανατινάχθηκε ένα τμήμα της γέφυρας για να ακολουθήσει στις 2:21 η ανατίναξη ενός δεύτερου, που την έβγαλε οριστικά εκτός λειτουργίας.

Εν τω μεταξύ, ένα τρένο με Ιταλούς στρατιώτες εμποδίστηκε από τους αντάρτες και δεν μπόρεσε να προσφέρει ενισχύσεις.

Στις 4:30 το πρωί και ο τελευταίος αντάρτης είχε αποχωρήσει από την περιοχή του σαμποτάζ και βρισκόταν στην τοποθεσία Καλύβια, όπου ήταν το σημείο συνάντησης. Από τους 150 άνδρες που έφεραν σε πέρας την «Επιχείρηση Χάρλινγκ» μόνο τέσσερις τραυματίστηκαν, ενώ η φρουρά της γέφυρας έχασε 20 με 30 στρατιώτες. Σε αντίποινα, λίγες μέρες αργότερα στον χώρο της κατεστραμμένης γέφυρας εκτέλεσαν Έλληνες πατριώτες από τα γύρω χωριά.

Η ανατίναξη της Γέφυρας του Γοργοποτάμου αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις δολιοφθοράς του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και υπήρξε ένα γεγονός σπουδαίας σημασίας για τον αγώνα του ελληνικού λαού κατά της τριπλής (γερμανικής, ιταλικής και βουλγαρικής) κατοχής, καθώς αναπτέρωσε το ηθικό του ελληνικού λαού, εξύψωσε το γόητρο των αντιστασιακών οργανώσεων και συνέβαλε στην ενδυνάμωσή τους.