Πέμπτη, 20 Ιουνίου 2019

ev media-logo


«Εξιδανικεύσεις και αποκαθηλώσεις». Το νέο άρθρο του Διονύση Παρούτσα

Την Κυριακή που μας πέρασε ήταν η 40ή επέτειος του Πολυτεχνείου. Στα σχολεία όλης της χώρας οι εκδηλώσεις μνήμης κορυφώθηκαν, οι νεαροί μαθητές απήγγειλαν ποιήματα, διάβασαν τα ιστορικά αποσπάσματα, η τεχνολογία χρησιμοποιήθηκε στο έπακρο για να προβληθούν τα σχετικά ντοκουμέντα, οι χώροι των γυμναστηρίων και των αιθουσών γέμισαν από τη φωνή της Δαμανάκη και των άλλων φοιτητών που με τη σπαρακτική δραματικότητα των περιστάσεων καλούσαν σε βοήθεια το λαό.

polytexneio5

Ανάλογα με τους εκπαιδευτικούς που είχαν αναλάβει την διοργάνωση ακούστηκαν και σχόλια για τον ρατσισμό, για την ακροδεξιά νοοτροπία, υπονοήθηκαν διάφοροι παραλληλισμοί, μεταφέρθηκε στο κοινό το ερώτημα αν το βασικό σύνθημα του Πολυτεχνείου έχει και σήμερα ισχύ και γενικά επαναλήφθηκαν όλα όσα επί 40 χρόνια χαρακτηρίζουν τον συγκεκριμένο εορτασμό.

Κι ενώ οι θεατές αυτών των εκδηλώσεων έψαλλαν στο τέλος έμπλεοι εθνικής ανάτασης τον εθνικό ύμνο και γύρισαν στα σπίτια τους άλλοι περισσότερο και άλλοι λιγότερο προβληματισμένοι για την πολιτική κατάσταση, για την οικονομική κρίση και για την εθνική επιβίωση, το μεσημέρι, η τηλεόραση ανέλαβε να ακυρώσει όλη αυτή την ψυχική ολοκλήρωση που επέβαλε η δραματοποίηση των γεγονότων δια μέσου του «ελέου» που αναφέρει και ο αριστοτελικός ορισμός της δραματικής τέχνης.

Ο γνωστός και μη εξαιρετέος «πρόεδρος» του ΛΑΟΣ, αναφερόμενος από το κανάλι του στη σημασία του εορτασμού, μετήλθε κάθε μέσου προκειμένου να ακυρώσει οποιαδήποτε θετική  αναφορά στα γεγονότα εκείνα. Με το γνωστό του ύφος, ξεκίνησε μια ιστορική αναδρομή και χρησιμοποιώντας και το δημοσιογραφικό του τάλαντο, τόνισε ότι ο αγώνας των παιδιών που ξεσηκώθηκαν τότε, ουσιαστικά έγινε αντικείμενο καπηλείας από τον Ιωαννίδη που θέλησε να αντικαταστήσει τον Παπαδόπουλο στην ιεραρχία της χούντας, προκειμένου να αποφύγει την επιστροφή στην πολιτική ομαλότητα και τις εκλογές, οι οποίες είχαν δρομολογηθεί για λίγο αργότερα εκείνη τη χρονιά.

Αναμασώντας τα επιχειρήματα που έχουν χρησιμοποιήσει οι κατά καιρούς υποστηρικτές της χούντας, τόνισε ότι τα θύματα δεν ήταν χιλιάδες, αλλά μόνο «λίγες δεκάδες» και ότι κανείς δεν σκοτώθηκε μέσα στο χώρο του Πολυτεχνείου, αλλά έξω από αυτόν. Λες και κάθε ζωή που χάνεται αξίζει λιγότερο εάν δεν είναι μέρος μαζικής δολοφονίας ή λες και παίζει ρόλο ο χώρος στον οποίο πραγματοποιείται η απώλειά της!

Εν πάση περιπτώσει, η Δημοκρατία έχει χώρο για όλους, ακόμη και για τους αρνητές της. Δεν είναι πρωτοφανής αυτή η αντιμετώπιση των συγκεκριμένων γεγονότων, δεν σταμάτησε και δεν πρόκειται να σταματήσει. Αντίθετα, μάλλον είναι συμφυής με τον συγκεκριμένο εορτασμό. Εξ αυτού του λόγου μάλιστα η ουσία των γεγονότων δεν αποτελεί και το αντικείμενο πραγμάτευσης του σημερινού άρθρου. Εκείνο που μας απασχολεί εδώ, είναι το αν θα πρέπει να ηρωοποιηθούν όσοι συμμετείχαν στο Πολυτεχνείο τότε και όχι αν επιτρέπεται σε κάποιον να τους αμφισβητεί, να τους ακυρώνει και να χρησιμοποιεί αυτή την επέτειο για να κρατήσει ή να επανακτήσει το εκλογικό του κοινό.

Αν γυρίσουμε πίσω σε όλη την ιστορική πορεία της Ελλάδας θα διαπιστώσουμε ότι για κάθε συμβάν υπήρχε και έχει καταγραφεί από τους ιστορικούς πληθώρα αντιδράσεων, επεκτεινόμενη από το ένα άκρο του φάσματος ως το άλλο, οποιαδήποτε μορφή και αν είχε αυτό το φάσμα.

Για παράδειγμα, ο θάνατος του Καραϊσκάκη στο Φάληρο, απασχόλησε πολύ την επικαιρότητα της εποχής του, καθώς πολλοί ήταν αυτοί που υποστήριξαν ότι ο καπετάνιος πυροβολήθηκε στην πλάτη – και άρα μάλλον όχι από τους Τούρκους.

Για τον Καποδίστρια ειπώθηκε ότι ήταν πολύ αυταρχικός και ότι αυτό που θέλησε να επιβάλλει στο κράτος ήταν η προσωπική του κυριαρχία και τα συμφέροντά του. Ο Τρικούπης υπήρξε αμφιλεγόμενος πολιτικός, υπεύθυνος για μια από τις κατά καιρούς οικονομικές χρεοκοπίες της χώρας. Ο Βενιζέλος κατηγορήθηκε ως υπαίτιος εθνικού διχασμού και διπλωματικών ηττών, οι καπεταναίοι του ΕΛΑΣ ότι προσέβλεπαν στην προσχώρηση της χώρας στο σιδηρούν παραπέτασμα, ο Καραμανλής ότι μετήλθε ανοίκειων μεθόδων για να αναρριχηθεί στην εξουσία, ο Μητσοτάκης ως αποστάτης, ο Παπανδρέου ως λαϊκιστής.

Τι λοιπόν; Πρέπει άραγε να δηλητηριάζουμε τις παιδικές ψυχές με την αμφιβολία, πρέπει να ενσπείρουμε στα εφηβικά μυαλά την απόρριψη, στο όνομα κάποιας αμφιλεγόμενης «αλήθειας»; Μήπως άραγε κάθε ανθρώπινη δράση δεν εμπεριέχει ως ένα βαθμό και την ιδιοτέλεια; Είναι δυνατόν να διαγραφεί η ιστορική πορεία του Έθνους, επειδή όλοι οι ηγέτες του διέθεταν απλά την ανθρώπινη ιδιότητα;

Μόνο ο Μακρυγιάννης ήταν ανιδιοτελής, μόνο αυτός διέθετε εκείνο το μυστικιστικό πνεύμα του Παπαδιαμάντη, (όσο κι αν η σύγκριση απαιτεί έναν πρωθύστερο αναχρονισμό) που θα έπρεπε ίσως διαθέτουν όλοι όσοι ασχολούνται με τα κοινά, όπως υποστήριζε και ο Πλάτωνας στην ιδανική του πολιτεία. Όλοι οι άλλοι δεν ήταν δυνατόν να μην υποκύψουν σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό στις αδυναμίες της ανθρώπινης φύσης τους.

Όμως η νεολαία, ανέκαθεν αλλά και σήμερα έχει ανάγκη από ινδάλματα και ιδανικά. Έχει ανάγκη από εξιδανικεύσεις έτσι ώστε να μπορεί να διακρίνει το σωστό από το λάθος σε ένα ξεκάθαρα ασπρόμαυρο φόντο και όχι να χάνεται μέσα στις γκρίζες αποχρώσεις της ιστορικής πραγματικότητας και μιας αλήθειας που για να είναι ολοκληρωμένη πρέπει να περιλαμβάνει όλες τις απόψεις.

Και, άραγε, ποια αλήθεια είναι μεγαλύτερη από το σπαραξικάρδιο κέλευσμα του συνομήλικού τους εκφωνητή, την ώρα που καλεί μέσα σε απόγνωση τον στρατιώτη που έχει απέναντί του φωνάζοντας «αδέλφια μας Έλληνες, πώς είναι δυνατόν… πώς είναι δυνατόν να πυροβολήσετε»… και όταν απελπισμένος απαγγέλει τον ύμνο στην Ελευθερία.

Πώς μπορεί ο κάθε Καρατζαφέρης να ακυρώνει το παράδειγμα, λέγοντας πώς όλοι αυτοί που είχαν πρωτοστατήσει στο Πολυτεχνείο «το εκμεταλλεύτηκαν για να τα οικονομήσουν». Μήπως δεν σκέφτεται ότι τα παιδιά που πρωτοστατούσαν τότε, ήταν απλά φτιαγμένα από την πάστα εκείνη των ανθρώπων που πετυχαίνουν ούτως ή άλλως και υπό οποιεσδήποτε συνθήκες; Μήπως, για να ξανακερδίσει τους υπερσυντηρητικούς του ψηφοφόρους από τη Χρυσή Αυγή, υποπίπτει στο ατόπημα της ίδιας καπηλείας για την οποία κατηγόρησε τον Ιωαννίδη;

Δεν είναι κακό να εξιδανικεύουμε όσους με τη δράση τους στήριξαν την πορεία της χώρας προς τα εμπρός. Δεν είναι ψέμα όταν φωτίζεις τις θετικές πτυχές της προσωπικότητάς τους, θέλοντας να δείξεις ποιος είναι ο σωστός τρόπος του πολιτεύεσθαι.

Το κακό είναι  να ακυρώνεις τα ψήγματα εθνικής ενότητας και αίσθησης ιστορικής συνέχειας, τη στιγμή που  ο τόπος και όσοι κατοικούν σε αυτόν, τα έχουν ανάγκη περισσότερο από ποτέ.