Σάββατο, 28 Μαρτίου 2020

ev media-logo


«Δύο συν δύο ίσον ένα». Το νέο άρθρο του Διονύση Παρούτσα

Όσοι ήμασταν της θεωρητικής κατεύθυνσης στο Λύκειο, μάθαμε να κλίνουμε τα ουσιαστικά στον ενικό και στον πληθυντικό αριθμό στα αρχαία ελληνικά. Εντούτοις, τον καημένο το δυϊκό αριθμό τον είχαμε λίγο του "πεταματού". Κάποιοι μαθητές μάλιστα αγνοούσαν εντελώς την ύπαρξή του.

621

Για τους αρχαίους  Έλληνες, όμως οι αριθμοί των ουσιαστικών, όπως και των άλλων πτωτικών, ήταν τρεις: ο ενικός, ο δυϊκός και ο πληθυντικός.

Στο δυϊκό (που δεν τον έχει η νέα ελληνική) ήταν εύχρηστα στην αρχαία, και μάλιστα στην αττική διάλεκτο, κυρίως τα ουσιαστικά που δηλώνουν πράγματα που από τη φύση τους αποτελούν ζεύγη: τὼ ὀφθαλμὼ (=οι δύο οφθαλμοί), τὼ πόδε (=τα δύο πόδια), τὼ χεῖρε (=τα δύο χέρια). Επίσης ο δυϊκός συνηθιζόταν για δύο πρόσωπα, ζώα ή πράγματα που ήταν γνωστό ότι ήταν δύο (και αναφερόταν μαζί) ή χρησιμοποιούνται κατά δύο ζεύγη: τὼ ἀδελφὼ (=οι δύο αδελφοί), τὼ Διοσκούρω (=οι δύο Διόσκουροι), τὼ βόε (=τα δύο βόδια) κ.λπ.

Η μικρή αυτή φιλολογική εισαγωγή μπορεί να μην προϊδεάζει για το περιεχόμενο του σημερινού μας σημειώματος, θα αποδειχθεί όμως πολύ χρήσιμη στη συνέχεια. Και αυτό γιατί όπως φαίνεται, στη μικρή μας πόλη βαλθήκαμε να επαναφέρουμε σε χρήση αυτούς τους απαρχαιωμένους γλωσσικούς τύπους του δυϊκού αριθμού! Δεν μας έφτανε που είμαστε ο δεύτερος πιο γηρασμένος νομός της Ευρώπης, δεν μας έφτανε που απομείναμε τρεις κι ο κούκος πληθυσμιακά, ξαφνικά άρχισαν να μας προκύπτουν συλλογικότητες σε ζεύγη.

Έτσι έχουμε αποκτήσει δύο πολιτιστικούς συλλόγους, δύο κολυμβητικούς συλλόγους, δύο συλλόγους ραδιοταξί και αν ψάξουμε θα βρούμε σίγουρα πολύ περισσότερες περιπτώσεις.

Φυσικά δεν είναι καθόλου κακό να υπάρχουν δύο και τρείς και τέσσερις σύλλογοι από κάθε είδος. Πολυφωνία, πλουραλισμός, διαφορετικότητα απόψεων, διαφορετική προσέγγιση των προβλημάτων, ακόμα και οικονομικοί λόγοι μπορεί να οδηγήσουν στη δημιουργία τους, και αυτό δεν είναι διόλου μεμπτό.

Το κακό αρχίζει από τη στιγμή που η ύπαρξή τους προξενεί ανταγωνισμούς, διαγωνισμούς και πικρίες.  Κι αυτό διότι η γραμμή που χωρίζει τον όρο συναγωνισμός από τον όρο ανταγωνισμός είναι λεπτή – λεπτότατη και εύκολα παραβιάσιμη.

Συν-αγωνίζομαι σημαίνει προσθέτω στον αγώνα  και ο σκοπός είναι η κοινή εξέλιξη. Δουλεύουμε μαζί για να πάμε όλοι μπροστά. Είναι ο απόλυτος ορισμός της προόδου της ανθρωπότητας. Όπως λέει και η λαϊκή σοφή παροιμία, "βοήθα με να σε βοηθώ να ανεβούμε το βουνό".

Θα πρέπει να σου δείξω πως έφτασα εκεί που είμαι και να με ξεπεράσεις και τότε θα με βοηθήσεις να σε φτάσω και να σε ξεπεράσω, έτσι ώστε να εξελιχθούμε μαζί.

Ο ανταγωνισμός ισοδυναμεί με τον θάνατο. Ξεπερνάς τους πάντες για να βγεις πρώτος και να μείνεις πρώτος και μόνος και εμποδίζεις τους άλλους να προχωρήσουν και να εξελιχθούν. Ο άνθρωπος όμως δεν μπορεί να είναι μόνος του. Ζει για να χαίρεται μαζί με τους άλλους. Χαίρεται όταν του λένε μπράβο, συγχαρητήρια, σε αγαπώ και όλες αυτές τις όμορφες λέξεις που μόνο ενέργεια και δύναμη δίνουν.

Στον συναγωνισμό, κάθε συνείδηση είναι διαφορετική και για αυτό τον λόγο βλέπει τα πράγματα με διαφορετικό τρόπο. Αυτό είναι ευχή και κατάρα μαζί. Η ευγενής άμιλλα βοηθά την ανθρωπότητα γιατί περιέχει στοιχεία δημιουργίας και καταξίωσης. Αντίθετα, στον ανταγωνισμό οδηγούμαστε στην απόλυτη κυριαρχία αλλά και στην απόλυτη απομόνωση.

Ο μεγάλος Σταγειρίτης φιλόσοφος Αριστοτέλης με το απόφθεγμά του «όπου άμιλλα ενταύθα και νίκη εστίν», περιέγραψε πως οτιδήποτε δημιουργικό προκύπτει από τον ευγενή ανταγωνισμό. Διότι κατά τον Αριστοτέλη άμιλλα είναι να φτάσει κανείς αυτόν που θαυμάζει, που τον έχει ως όραμα και να τον ξεπεράσει χωρίς να αισθάνεται φθόνο αν ο άλλος τον ξεπερνάει.

Και βέβαια αυτός είναι ο ορισμός της ευγενικής άμιλλας της τίμιας της αγαθής, της ανώτατης αρετής. Διότι, δυστυχώς υπάρχουν και φαινόμενα πονηρής και κακής άμιλλας. Ωστόσο η ενεργητική στάση της άμιλλας  οδηγεί στην πρόοδο και την εξέλιξη. Και η εξέλιξη είναι πάντοτε καθαρή νίκη για όλους.

Η “ευγενής άμιλλα” που δίδαξαν οι πρόγονοί μας, είναι δυσεύρετη και απαιτεί υπομονή, δουλειά και κόπο. Δίνει σκοπό σε ανθρώπους να ζουν με αξίες και να αφοσιώνονται στο σκοπό τους, χωρίς ψεύτικα όνειρα και ιδανικά δίχως ουσία.

Γιατί ας μην ξεχνάμε, πως σύμφωνα με την κινέζικη φιλοσοφική θεώρηση, υπάρχει αιώνια αρμονία και απόλυτη κοσμική ισορροπία ανάμεσα στο καλό και το κακό, το φως και το σκοτάδι, το αρσενικό και το θηλυκό. Και ο σπόρος για το ένα βρίσκεται στο κύριο σώμα του άλλου, όπως φαίνεται και στο πασίγνωστο σχήμα που συνοδεύει το κείμενό μας.

Τούτων λεχθέντων, μπορεί να δικαιολογηθεί η ύπαρξη του δυισμού σε όλες τις εκφάνσεις της συλλογικής ζωής στην πόλη μας και έχει πλέον αντιμετωπιστεί από κάθε δυνατή λογοτεχνική, φιλοσοφική ακόμα και σατιρική άποψη!